Aansprakelijkheid

‘Wanneer we iemand anders schade berokkenen moeten we die persoon, de schadelijder of de benadeelde, vergoeden voor de geleden schade!’

Dit concept komt voor in alle geledingen van onze maatschappij.
Degene die de schade berokkent kan hier, net zoals de schadelijder, zowel een privé-persoon, een handelaar, een zelfstandige als een bedrijf zijn.

Ook de hoedanigheid waarin de schade zich voordoet kan zich bij elk van deze personen manifesteren.
Denken we in ons privé-leven maar even aan een kind dat met een gehuurde gocart op de dijk aan zee botst met een wandelaar.
Of een autobestuurder die een verkeerssituatie verkeerd inschat en tegen een andere wagen botst.

Maar ook op bedrijfsniveau worden we geconfronteerd met verschillende risico’s waarvoor we aansprakelijk gesteld kunnen worden. Een lasser die brand veroorzaakt tijdens de uitvoering van werken kan aansprakelijk gesteld worden voor de schade en bijgevolg gehouden zijn tot vergoeding.

Om aansprakelijk gesteld te worden loopt er één rode draad doorheen de bewijsvoering en de bepaling van de (graad van) aansprakelijkheid: fout – schade – oorzakelijk verband tussen de fout en de geleden schade.

Juridisch gezien moeten we een onderscheid maken tussen strafrechtelijke aansprakelijkheid en burgerlijke aansprakelijkheid.
De burgerlijke aansprakelijkheid wordt op haar beurt verder opgesplitst in contractuele aansprakelijkheid en buitencontractuele aansprakelijkheid.

De strafrechtelijke benadering is repressief van aard en heeft als doel niet alleen de vergoeding van de schade, maar ook het opleggen van een individuele straf. Hier is dan ook sprake van een in concreto beoordeling van een strafbare actie of daad.
De uitgesproken straf is dan ook persoonlijk (vb. gevangenisstraf) en hiertegen kan je je niet verzekeren.

De burgerlijke benadering heeft als doel de vergoeding van de schade aan de schadelijder door degene die de fout begaan heeft waaruit de schade voortvloeit.
Artikelen 1382 tot en met 1386bis van het burgerlijk wetboek behandelen de omstandigheden waarin we ‘als goede huisvader’ aansprakelijk zijn (en gesteld kunnen worden) voor onze eigen daden, de daden van anderen (mensen of dieren) waarvoor we verantwoordelijk zijn of zaken die we onder onze hoede hebben.

Het contractuele luik binnen de burgerlijke aansprakelijkheid is bovendien gebaseerd op de naleving van een contractuele overeenkomst. Komen we deze niet, onvoldoende of foutief na lopen we het risico de daaruit voortvloeiende schade te moeten vergoeden.

De beide vormen van burgerlijke aansprakelijkheid zijn wel verzekerbaar.